BADELE

ISTE BADELE
Badele badligev yada bahceli koy deyisen yeni duzenle turkgozu koyu kimine savail doguda hic olmayacak kadar ozgur medeni buyuge saygi kucuge sevgi seven sevilene hos goru insanin insana kiymadigi bir yer kimine gorede acilarin hasretin kederin yasadigi turkiyenin . Ardahan ili Posof kazasina
Bagli 3 tarafi gurcistan sinirlaliyla cevrili kavkasdag katilmi guneyinde yer olan kucuk bir yer tabiki bu kadar kisa ve Oz deyil koyun tarihi cok eski olmamakla yinede
300 yada 400 yildan fazla degil 300 yil simdi yasayan insanlarin yani bizim atalarimizin koye yerlestigi zaman birimi . Bizim Atalarimizin koye yerlesmeden oncede koyde baska insanlarin yasadigi annasilmistir koyde Bulunan iki kilise bolgesi koyun alt tarafinda bulunan kilise tarlalarinda 1950 yillara kadar izini surduren tek bir rahibe mezari ve kaphaza mahlesinde yer alan mezarliklar.Boylece koyun simdiki yasamina acilmadan once'de yerlesim birimi olarak kullanilmistir ancak tam olarak hangi yillar ve hangi nesillerin yasadigi bilin memektedir bu insanlar koyu terketdikten sonra uzun bir zaman bos kalmis olmaliki koy tamamen ormanlasir ve kac yil bos kaldigi bilinmez ve son olarak bizim dedelerimiz koyu yeniden kesf ederler.Koydeki soylentilere gore ilk once kaphazlar yada zorto dede koye yeniden yerlesir koyde kaphaza mahallesi halen mevcut olmaktadir zorto dede daha sonrada selim dede yerlesmistir zorto dedenin tek bir oglu olup ve onunda cocuklari olmayinca zorto dededen hic bir nesil ve iz kalmamaktadir selim deden ise halen selim aga mahallesi olup selim
dedenin toremesi yasamini surdurmektedir koyun.Sonradan var olusu halen akan bir cesme
ve yani basinda bulunan ayni koklerden gunumuze kadar gelen bir ceviz agaci
koyun var olus sebebidir.Zorto dede ve selim dede ahiskanin koylerinden yada ahiskadan
gelmistir dedelerimizden dugumlarimiza gore zorto dede ahiska bolgesinden batiya dogru acilir yani simdiki koye geldiginde cesmeyi ve ceviz agacini bulur burda bu ceviz agaci olduguna gore burasi sicak tarima elverislidir dusuncesiyle koye ilk kazmayi yeniden vurur kendisine bir kulube yani ev yapar sonra geldigi memleketine geri doner. Kendisi yeni yerlesim yeni buldugunu anlatir ordan bir kac aylenin gelmesi icin koyun yerlesime cok uygun oldugunu anlatir bir rivayete gore koye ilk gelen aileye kendi icin yaptigi evi verecegini soyler ve selim dedeninde koye yerlesmesini saglar selimdede karabalik bir aile yapisina sahip olup oda koye yerlestikten sonra baska ailelerin gelmesi icin kendine actigi tarlalari yeni gelen ailelere vererek koyde kalmasini saglalar daha sonralari ahiska bolgesinden katilan ailelerle koy buyur gelisimini saglar ilk onceleri koye badligev adi verilir yani ( bahceli koy demek ) daha sonra badele olarak
tarihdeki yerini alir yavas yavas koy buyur meyve ve sebzecilikte bolgenin en iyi yerlesim birimlerimden biri olur .
Artik badele buyumus kendini
kayitlamistir Ahiskanin koy ve kasabalarinda tanilmis hala gelmistir kendileride
Ahiskadan bolgesinden geldikleri icin devamli olarak evliliklerde Ahiska bolgesinden gelin gelip bu koydende ahiska tarafina gelir gitmektedir posof bolgesinin badeleden kiz
almasi hic de kolay olmayip sadece pek nadir olarak zengin varlikli aileler kiz alabilirlermis.Badele bu gelenegi Ahiskanin turkiyeden koparilisina kader devam etmis
yani birinci dunya savasi (1917-18) yillarina kadar ne var ki bilinmeyen zaman icinde neyin ne olacagi bilinmezken aci ve kederli gunler adim adim yaklasmaktadir ahiska tarima
el verisli sicak iklimi suyu bol olan bir yerlesim birimidir kendi gecimini kendi saglarken posof yoresinede buyuk fayda saglamakta butun posof oldugu gibi badelele
seker bez parca gaz gibi ihtiyaclarini
ahiskadan saglamaktaydi badele o zamanda bir gecis yoluydu iyice fakirlesen yorgun dusen
osmanli devletinin ulasamayan kolu ahiskaya ulasamazken 1800 yilarin sonunda zengin carlik devri rusyasi her tarafta un sarar. Insanlar bolluk ve huzur icinde yasamini surdururler ne yazikki bu huzur ortasindaki gelecek kotu gunlerden insanlarin bir kaygisi olamaz derken yavas yavas huzurlu gunler sona erer ve carlik devri kapanir yeni rejimle birlikte Rusya gucunu kaybeder.Uzun yillardan beri zaman zaman rusya ile osmanli arasinda
gecen savasta kars ardahan ve yuresi rusya yonetimine gecer carlik devrinin yikilmasiyla osamanli turk askeri ve milis gucleri de
harekete gecerek rus askeri geri cekilir ve bizim gucler ilerler ama bu geri cekilme cokta kolay olmaz geri puskurtme binlerce insanin olumune ac susuz yoksul kalmalarina sebep olur posof ve yuresinde kanli savaslar olur ruslarin geri cekilme islemi turkgozu koyunde son bulur kaybedilen topraklar geri alinmissada ahiska bolgesi kurtarilamaz
savas tum hiziyla devam ederken rus subaylari bir oneri de bulunur artik savas yapmayalim halka soralim halk kimi isterse topraklar onlara devredilsin bu oneriyi turk tarafi tereddutsuz kabul eder cunku ahiska turktu tabi ki turkiyeyi isteyecek dusuncesi vardi oysa ahiskanin iskali rus hukumetinin
olumlu yaklasimi hemde bu zaman icinde bu bolgeye turk olmayan halklarin yerlesmesini saglayan rusya o bolgedeki turklerin cogunluk olmamasini saglamisti bir nevi referandum
yapilir ve halka sorulur.O bolgede turk olmayan ve birazda kandirilmis turkleride yanina alan rusya cogunlugu saglar bu durumdan haberdar olmayan turk tarafi
referanduma hazir olur badelede mahkeme kurulur badele halkininda turk tarafina gecmesi icin koyun ileri gelenleri ve posofun tanilmis kisileride koyde birer konusma yaparlar bu konusma neticesinde badele halki ve topraklariyla turk tarafina verilir bu halka surma islemi sadece badele deyil kaza olarak baz alinir ruslarin kafasinda iki plan olusur birinci plan ahiskaya bagli kobliyan kazasi ve koylariyle birlikte turk tarafina verilmesi yada simdi oldugu gibi badele koyunden ihtibaren sinirlarin cizilmesi ilk once kobliyan bilgesinde halkka sorulur o bolge rus tarafini tercih edince rusya birde posof halkinida olmak icin posof yoresin sorulur posof yoresi turkiyeyi isteyince turkiyey kalir kobliyan kazasini rus tarafini istemesi sonucunda bolge komutani olan kahraman KAZIM KARABEKIR PASA cok uzulur birgun mutlak pisman olacaklar cok yazik diye o bolge insanlarina der kobliyan yani ahiska butun koy ve kasabalariyla birlikte rusyaya yani simdiki gurcistana devredilir. Badelenin bazi tarla ve bahcelelide diger tarafa kalir ilk zamanlar fena degil bu taraftan o tarafa ordan da buraya gunluk gecisler yapilmaktadir yine posof ve yuresi bazi luzumlu mallari ve ihtiyaclari gomrukten cogu zamanda kacak yolla alis veris yapmaktadirlar.Badelede oturan halk hakrabalarini ziyaret etmek icin oteki tarafta gunluk ya da 3 gunluk izin alarak.
Ana kiz kardes bir bilerini ziyaret ederler 1930 yilara kadar bu ziyaretler devam eder artik rusyada degisen rejim kotu yuzunu gosterir iki halklar arasindaki gorusmeyi engeller ve icerde baskici rejim baslar
buna dayanamayan halk turk tarafina kacmaya calisir koyun dogu bolgesinde hizli akan cay sinirlari teskil ederken kuzeyinde ve kuzey batisinda kara siniri olusturur bu tarafa gecmek isteyen soydaslarimiz sinir da
rus askerlerine kursuna dizilir koyun dogu bolgesinden gecmek isteyen bir cok
aile fertleri su da bogularak olurler bu tarafa gecmeyi basaranlar turkiyenin ic
bolgelerine kacarak izlerini kayip ettirirler suyu gecis aninda bogulan insanlarin
cesedini turk tarafi almak ister anasmalar gereyi turk tarafi geri vermek zorunda
kalir.Bir keresinde yine bir cesedi koy meydanina getiriler koyun halkinin dan
biri cesede sahip cikarak diger tarafa verilmesini engeller ve turk mezarinda
topragi verilir.Rusyanin butun gayretlerine ragmen diger tarafta kalan halkin turk tarafina kacisini engelleyemez rusya yunetiminde soz sayibi olan Stalline kendisininde gurcu asilli olmasi sebebiyle ahiska da yasayan turklerin surgun edilmesine karar verir 1939 haziran aylarinda ruslar sinir bolgelerine takviye gucler gondererek
adeta siki yonetim uygular bu uc dort ay icinde halkin hayvanlari yiyecekleri elerinden alinmaya baslar ve 14 kasim sabah erken saatlerinde butun koyleri ve kasaba halklarini toplamaya baslarlar bu toplama sirasinda badeleye yakin koylerin toplanmasirasinda insanlarin feryadi ruslarin darp sidetti badele halki tarafindanda gorulur butun koy ve kasabalari toplam kanplarina toplayarak
surgune gonderilmek uzere tirenlere ust uste doldurulur. agir kis sartlarinda surgun
edilen halk daha ural daglarinin gecisi sirasinda cogu yasli ve cocuk sogukdan
ve aclikdan donarak olurler bazi cesetler yolda tirenden atilirken sadece kazak istandaki depolara ust uste dizilen ceset sayisi 17 bini bulur surgunden sag kalmayi basaran halk rusya yonetimi altinda olan
kazak istan turkmenistan azerbeycan gibi ulkelere yerlestirilir surgun edilen halkin buyuk bir bolumunu azerbeycen sahip cikarak 1956 yilarinda azerbeycana getirir bu arada badele ve posof yoresinde bulunan akrabalardan
uzunca bir sure haber alinmaz ta ki 1970 yilara kadar bu yillarda yavas yavas
mektuplar gelmeye baslar ana baba ve kardeslerini kaybeden badeleliler yakinlarini bulmussada cogu ailelerinden birdaha haber alamazlar.koyde anne baba ve kardeslerini kayip eden ailelrden birkac isim....
KOBLIYAN BOLGESINDEN BADELEY EGELIN GELENLER
ZAZOLA KOYUNDEN SEKERNAZ SENTURK
KAGERET KOYUNDEN........ CELIK
CARAL KOYUNDEN SELVI AYDIN
CARAL KOYUNDEN ZINNET KAYA
MARAL KOYUNDEN .........AKKUS
CAGISMAN KOYUNDEN .........
EDIGUNLI KOYUNDEN BILDO ALUZUM
OSORA KOYUNDEN GUNNAZ SUCU
ERCENE KOYUNDEN GULESER AYDIN
GONA KOYUNDEN MURSIT KURAL
MUSTAK KURAL
NAGDALI DEMIRBILEK

sayin badeleliler yukarida adi gecen sahislara eklenecek isimleri koyu adi ve soy adiyla birlikte bize bildirmenizi bekliyoruz

badeleye en yakin koy olan ORCOSAN koyunun gurcistana kalmasindan sonra badele halkininda kulandigi orcosan camiye badeli bir sahis tarfindan yakilan beyit

camimiz kaldi o yanda
etrafinda demir perde
sapkalilar gider sana
aglasan guzel cami.........

KOYDEKI SULALELER

SELIM AGAGIL
KAVAZGILLER
DAVULLAVURLAR
TABOLAR
UZUN ALIGILLER
YOBAZLAR
RUSTEM AGAGILLER
MUSGILLER
BOTOLAR
HACIGILLER
DEVECIGILLER
KIRALLAR
TIPAHGLAR
SULO AGAGILLER
ASLAN AGAGIL
BEGLER

TURKGOZUNUN MAHALLELERI

CAMI MAHALLESI
ORTA MAHALLE
SELIM AGA MAHALLESI
KAPHAZA MAHALLESI
CEM MAHALLESI
RUT MAHALLES
PALA MAHALLESI

ismim@benimadresim.com

BUTUN BADELE HALKININ DIKKATINE
...................................

sayinndeyerli koylulerim badele tarihini kalame alarak koyun gecmisini gelecek nesillere aktarmak icin bende cocoukluk donemimde zamanin yaslilarindan duyduklarimi buraya aktardim koyde kacakaclik doneminin buyuk
bir bolumunu RAHMETLI EFLATUN KAVAK.AMCAMIZDAN DUYUMUSTUM

KOYUN ILK ISMININI BADLIĞEV OLDUĞUNU ISE
RAHMETLI GANI EROL.DEDMIZDEN KOY MEYDANINDA ANLATIRKEN DUYMUSTUM HATDA KOBLIYAN TARFLARINDA GANI DEDENIN ZAMANIDA GINE BADELEYE BADLIĞEV DERLERMIS daha sonralari badeleye donusmus BADLIĞEV bahceli koy bol agaclik anlamini tasimkatymis
badele tarhiyle ilgili duzeltilmesi vaya daha fazla bilgi varmek isteyenler bize bildirebilir saygilarimla